Wykorzystanie osocza bogatopłytkowego w ginekologii plastycznej i rekonstrukcyjnej

Wykorzystanie osocza bogatopłytkowego w ginekologii plastycznej i rekonstrukcyjnej

8 listopada, 2024

Opis przypadku

U 38-letniej pacjentki, 14 miesięcy po cesarskim cięciu, przeprowadzono zabieg abdominoplastyki z transpozycją pępka. Operacja niosła ze sobą ryzyko rozejścia się rany pooperacyjnej. Zabieg trwał 3 godziny; pacjentka otrzymała cefalosporynę II generacji na 30 minut przed nacięciem oraz heparynę drobnocząsteczkową 12 godzin po operacji. Wszystkie warunki aseptyki i antyseptyki zostały zachowane. Już w pierwszej dobie po operacji wystąpiła miejscowa martwica o długości około 4 cm. Pacjentka nie miała na sobie ubrania uciskowego, które mogłoby być potencjalnym czynnikiem przyczyniającym się do martwicy. W miejscu zasinienia i martwicy wykonano mikroiniekcje osocza bogatopłytkowego (PRP) w ilości 8 ml. Procedurę powtórzono w 7. i 14. dobie.

Podczas kontroli w 7. dobie zaobserwowano ustąpienie zasinień oraz poprawę w obszarze martwicy. Fragment rany, w którym podejrzewano proces martwiczy, uległ przejaśnieniu, a większa część rany wykazywała powrót żylny. W 14. dobie podano ostatnią dawkę PRP w ranę. Po trzech kolejnych dobach nastąpiło zaróżowienie skóry nad górnym biegunem rany. Po dwóch miesiącach leczenie zakończono pomyślnie, a pacjentka nie wymagała chirurgicznego usunięcia martwiczych tkanek ani dalszego opracowywania rany.

Osocze bogatopłytkowe

Osocze bogatopłytkowe (PRP) to koncentrat płytek krwi zawieszony w niewielkiej ilości osocza. Płytki krwi, poza udziałem w procesie hemostazy, odgrywają istotną rolę w regeneracji uszkodzonych tkanek. W momencie uszkodzenia tkanki do krwiobiegu wydzielane są liczne chemokiny i cytokiny, których zadaniem jest informowanie o uszkodzeniu oraz aktywacja monocytów, granulocytów, fibroblastów i samych płytek krwi. Aktywowane trombocyty uwalniają ziarnistości komórkowe, zawierające czynniki wzrostu i czynniki krzepnięcia, co uruchamia proces gojenia.

Główne czynniki wzrostu biorące udział w regeneracji to: TGF-ß (transformujący czynnik wzrostu beta), PDGF (czynnik wzrostu pochodzenia płytkowego), EGF (naskórkowy czynnik wzrostu), VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego) oraz bFGF (zasadowy czynnik wzrostu fibroblastów). Są to białka odpowiedzialne za stymulowanie procesów naprawczych, syntezę DNA, produkcję kolagenu przez fibroblasty, proliferację i migrację komórek oraz tworzenie nowych naczyń krwionośnych. PRP zawiera również składniki odżywcze i cytokiny, które wspierają proces regeneracji tkanki.

Wskazania do terapii PRP

Osocze bogatopłytkowe znajduje zastosowanie w różnych dziedzinach medycyny, w tym w chirurgii plastycznej, ortopedii, periodontologii, dermatologii, oraz ginekologii plastycznej i rekonstrukcyjnej. Jest używane w celach hemostatycznych, przyspiesza zrost kostny w przeszczepach kości oraz wspomaga leczenie zapalenia ścięgien i operacje rekonstrukcyjne więzadeł. Udowodniono również jego skuteczność w leczeniu przewlekłych owrzodzeń, np. u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej.

W dermatologii i medycynie estetycznej PRP wykorzystywane jest do wygładzania zmarszczek, leczenia blizn potrądzikowych oraz łysienia. Regularne mikroiniekcje PRP pozwalają na efektywną rewitalizację skóry, co ma istotne znaczenie także w ginekologii estetycznej, gdzie terapia może wspomagać odmłodzenie skóry okolic intymnych. Zabiegi te poprawiają koloryt, elastyczność i napięcie skóry, a także przebudowę blizn, co wpływa na komfort życia pacjentek.

Dyskusja

Dobre wyniki terapii PRP w ortopedii, medycynie estetycznej i chirurgii plastycznej doprowadziły do rozszerzenia jej zastosowań na ginekologię plastyczną i rekonstrukcyjną. Zważywszy na rolę czynników wzrostu w procesie gojenia, PRP wykazuje potencjał w leczeniu przypadków związanych z niekorzystną przebudową blizny, zmniejszoną elastycznością tkanek czy stanami zapalnymi skóry.

Runels i współpracownicy przeprowadzili badania nad skutecznością PRP w terapii dysfunkcji seksualnych u kobiet. Wyniki wykazały znaczną poprawę w zakresie odczuwania podniecenia, nawilżenia pochwy oraz intensywności orgazmu, co zachęca do dalszych badań nad tym zagadnieniem.

Pojawiają się również doniesienia o potencjalnym zastosowaniu PRP w chorobach autoimmunologicznych skóry, takich jak liszaj twardzinowy i zanikowy sromu. W jednym z badań u 82% pacjentek z objawami liszaja, pomimo stosowania glikokortykosteroidów, uzyskano regenerację skóry okolicy urogenitalnej i brak konieczności dalszego leczenia sterydami.

Badania in vitro i na modelach zwierzęcych wskazują na skuteczność PRP w stymulacji procesu gojenia, co wymaga dalszych badań w warunkach klinicznych. Wstępne badania sugerują, że PRP może znaleźć zastosowanie w rekonstrukcyjnych zabiegach ginekologicznych, w tym w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu przez ostrzykiwanie więzadła łonowo-cewkowego.

Dotychczasowe wyniki badań są obiecujące, jednak istnieje potrzeba przeprowadzenia prospektywnych, randomizowanych badań na dużą skalę, aby udowodnić skuteczność PRP w leczeniu konkretnych schorzeń w ginekologii plastycznej i rekonstrukcyjnej.

Autor artykułu: Lek. med. Michał Barwijuk

Lekarz Michał Barwijuk ukończył Warszawski Uniwersytet Medyczny i specjalizuje się w położnictwie oraz ginekologii. Jest asystentem w Klinice Położnictwa, Chorób Kobiecych i Ginekologii Onkologicznej Szpitala MSW w Warszawie. Jako członek zarządu Polskiego Towarzystwa Ginekologii Plastycznej oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologii Estetycznej i Rekonstrukcyjnej, organizuje szkolenia dla lekarzy z zakresu małoinwazyjnych technik, takich jak laseroterapia pochwy, karboksyterapia, radiofrekwencja, intymne ultradźwięki oraz inne techniki wykorzystywane w ginekologii estetycznej i plastycznej.

Na co dzień operuje i asystuje przy skomplikowanych zabiegach ginekologii plastycznej i rekonstrukcyjnej, a także wykonuje małoinwazyjne zabiegi przywracające funkcjonalność i estetykę stref intymnych. Od 2016 roku prowadzi pierwszy w Polsce kurs z ginekologii plastycznej na preparatach nieutrwalonych w ramach praktycznych zajęć edukacyjnych.

Artykuł pojawił się również na łamach periodyka PTGPiR: GINEKOLOGOA ESTETYCZNA i REKONSTRUKCYJNA, Kwiecień nr 1/2018

PIŚMIENNICTWO

  1. Marx R.E. Platelet Rich Plasma: Evidence to support its use. J.Oral. Maxillofac. Surg. 2004, 62: 489–496.
  2. Everts P.A. , Knape J.T., Weibrich G. i wsp. Platelet-rich plasma and platelet gel: a review. J. Extra Corpor. Technol. 2006; 38(2): 174–187.
  3. Stessuk T., Puzzi M.B., Chaim E.A. i wsp. Platelet-rich plasma (PRP) and adipose-derived mesenchymal stem cells: stimulatory ef-fects on proliferation and migration of fibroblasts and keratino-cytes in vitro. Arch. Dermatol. Res. 2016 Sep; 308(7): 511–520.
  4. Hersant B., SidAhmed-Mezi M., Lapadula S. i wsp. Efficacy of Autologous Platelet-rich Plasma Glue in Weight Loss Sequelae Surgery and Breast Reduction: A Prospective Study. Plast. Reconstr. Surg. Glob. Open. 2016 Nov 15; 4(11): e871.
  5. Ulusal B.G. Platelet-rich plasma and hyaluronic acid – an effi-cient biostimulation method for face rejuvenation. J. Cosmet. Dermatol. 2016 Sep 5 (praca w druku).
  6. Anandan V., Afthab Jameela W., Saraswathy P. i wsp.,Platelet Rich Plasma: Efficacy in Treating Trophic Ulcers in Leprosy. J. Clin. Diagn. Res. 2016 Oct; 10(10): WC06-WC09.
  7. Miron R.J., Fujioka-Kobayashi M., Bishara M. i wsp. Platelet-Rich Fibrin and Soft Tissue Wound Healing: A Systematic Review. Tissue Eng. Part B Rev. 2016 Oct 10.
  8. Leo M.S., Kumar A.S., Kirit R. i wsp. Systematic review of the use of platelet-rich plasma in aesthetic dermatology. J. Co-smet. Dermatol. 2015 Dec; 14(4): 315–323.
  9. Aguilar P., Hersant B., SidAhmed-Mezi M. i wsp. Novel techni-que of vulvo-vaginal rejuvenation by lipofilling and injection of combined platelet-rich-plasma and hyaluronic acid: a case–report. Springerplus. 2016 Jul 26; 5(1): 1184.
  10. Runels C., Melnick H., Debourbon E. i wsp. A pilot study of the effect of localized injections of autologous platelet rich plasma (PRP) for the treatment of female sexual disfunction. J. Women’s Health Care 2014; 3: 4.
  11. Tehranian A., Esfehani-Mehr B., Pirjani R. i wsp. Application of autologous platelet-rich plasma (PRP) on wound healing after caesarean section in high-risk patients. Iran Red. Cre-scent. ed. J. 2016 May 17; 18(7): e34449.
  12. DYREKTYWA RADY 93/42/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca wyrobów medycznych (Dz.U. L 169 z 12.7.1993, str. 1)
  13. Proceedings of the NASS 19th Annual Meeting The Spine Journal 4 (2004) 3S–119S
  14. Mazzucco L., Balbo V., Cattana E. i wsp. Platelet-rich plasma and platelet gel preparation using Plateltex. Vox. Sang. 2008 Apr; 94(3): 202–208.
  15. Casabona F., Priano V., Vallerino V. i wsp. New surgical ap-proach to lichen sclerosus of the vulva: the role of adipo-se-derived mesenchymal cells and platelet-rich plasma in tissue regeneration. Plast. Reconstr. Surg. 2010; 126: 210e–211e.
  16. Behnia-Willison F., Reza-Pour N., Mohamadi B. i wsp. Use of platelet-rich plasma for vulvovaginal autoimmune con-ditions like lichen sclerosus. Plast. Reconstr. Surg. Glob. Open. 2016 Nov; 4(11): e1124.
  17. Medel S., Alarab M., Kufaishi H. i wsp. Attachment of primary vaginal fibroblasts to absorbable and nonabsorbable im-plant materials coated with platelet-rich plasma: potential application in pelvic organ prolapse surgery. Female Pelvic Med. Reconstr. Surg. 2015 Jul-Aug; 21(4): 190–197.
  18. Nikolopoulos K.I., Pergialiotis V., Perrea D. i wsp. Restora-tion of the pubourethral ligament with platelet rich plasma for the treatment of stress urinary incontinence. Med. Hy-potheses. 2016 May; 90: 29–31.
  19. Martinez-Zapata M.J., Martí-Carvajal A.J., Solà I. i wsp. Autologous platelet-rich plasma for treating chronic wounds. Cochrane Database Syst. Rev. 2012 Oct 17; 10: CD006899.