Autorzy: July Jaimes Suarez, MD; Luis Vidal Conde, PhD; Rafael Collazos Robles, MD; Joaquin Grande Gomez, MD; Victor Martin Díaz, MD; Oscar Parra Rodriguez, MD; Yosmar Carolina Pérez-González, PhD
Źródło: Journal of Lower Genital Tract Disease, Tom 21, Nr 4, Październik 2017
Słowa kluczowe: zapalenie sromu, zapalenie z komórkami plazmatycznymi, osocze bogatopłytkowe

Opis schorzenia

Zapalenie sromu, nazywane także zapaleniem sromu z komórkami plazmatycznymi (plasma cell vulvitis), to rzadkie idiopatyczne zapalenie o niejasnym pochodzeniu, charakteryzujące się uporczywymi, jaskrawoczerwonymi zmianami na błonie śluzowej. Głównie dotyka dorosłe kobiety i manifestuje się błyszczącymi, zanikowymi, rumieniowatymi płytkami z podnabłonkowym naciekiem komórek jednojądrzastych, składających się głównie z komórek plazmatycznych. Niewiele badań opisuje tę chorobę, a dotychczasowe metody leczenia są ograniczone w skuteczności. Prezentujemy pierwszy przypadek całkowitego wyleczenia tej choroby przy użyciu osocza bogatopłytkowego (PRP).

Opis przypadku

Pacjentka, 66-letnia kobieta po menopauzie, zgłosiła się do naszego oddziału z dziesięcioletnią historią uporczywego świądu sromu, który wcześniej błędnie diagnozowano jako grzybicę. Leczenie przeciwgrzybicze nie przynosiło ulgi. Klinicznie stwierdzono bladą, zanikową błonę śluzową, otoczoną rumieniowatą obwódką w kształcie litery U wokół wejścia do pochwy, rozciągającą się między prawą i lewą wargą sromową mniejszą. Pacjentka skarżyła się na świąd, pieczenie, ból, suchość pochwy i dyspareunię. Dokumentacja medyczna pacjentki obejmowała dwie ciąże zakończone nacięciem krocza oraz choroby przewlekłe: nadciśnienie i cukrzycę typu 2. W ramach diagnostyki różnicowej rozważano m.in. liszaj płaski, liszaj twardzinowy oraz zmiany dysplastyczne.

Wyniki badań laboratoryjnych nie wykazały odchyleń. Biopsja skóry zmiany wykazała ścieńczenie naskórka i naciek złożony głównie z plazmocytów (CD138+), limfocytów T (CD3+) i B (CD20+), z proliferacją naczyń krwionośnych oraz złogami hemosyderyny. Ostatecznie rozpoznano zapalenie sromu i, po uzyskaniu zgody pacjentki, podjęto decyzję o zastosowaniu terapii PRP.

Przebieg leczenia

W 2015 r. nasz oddział wprowadził terapię PRP jako alternatywę dla kortykosteroidów w przewlekłych stanach zapalnych, osiągając ustąpienie objawów u 90% pacjentek w ciągu 30-45 dni. W oparciu o te wyniki zdecydowano się na leczenie PRP u tej pacjentki. Wykonano dwie sesje PRP w odstępie dwóch tygodni. PRP uzyskano przez pobranie 20 ml krwi obwodowej, którą przetwarzano w systemie PRP Cutaneous. Otrzymane PRP aktywowano za pomocą chlorku wapnia (CaCl₂) i podano pacjentce w postaci mikroiniekcji do błony śluzowej sromu.

Wyniki i ocena leczenia

Objawy kliniczne, takie jak świąd, pieczenie, ból i suchość pochwy, oceniano na wizualnej skali analogowej (VAS). Po pierwszej sesji PRP zaobserwowano znaczne złagodzenie objawów po 15 i 30 dniach. Po 6 miesiącach stwierdzono prawie całkowite ustąpienie objawów oraz zmniejszenie zmian na lewej wardze sromowej mniejszej. Pacjentka wyraziła zgodę na publikację swojego przypadku wraz z dokumentacją fotograficzną.

Dyskusja

Dotychczas brakowało dokumentacji na temat stosowania PRP w leczeniu zapalenia sromu. Opisane metody leczenia, takie jak kortykosteroidy, leki immunosupresyjne i interferon, mają ograniczoną skuteczność. PRP, będąc źródłem czynników wzrostu i sygnałowych molekuł bioaktywnych, wykazuje potencjał w regeneracji tkanki i redukcji stanu zapalnego. Czynniki wzrostu obecne w PRP, takie jak PDGF i VEGF, mogą wyjaśniać lokalne działanie przeciwzapalne PRP, wpływając na zmniejszenie objawów klinicznych.

Czynniki wzrostu wydzielane przez PRP mogą także hamować stan zapalny przez supresję genów prozapalnych. Immunohistochemia nacieku ujawniła obecność immunoglobulin, które mogą być odpowiedzialne za reakcję nadwrażliwości. Sugerujemy, że PRP może wpływać na obniżenie produkcji immunoglobulin przez komórki plazmatyczne, co mogłoby zmniejszać progresję choroby. Choć zmiany purpurowe związane z hemosyderyną mogą utrzymywać się dłużej, wynaczynienie erytrocytów w rumieniowych obszarach skóry odpowiadało na leczenie PRP.

PRP oznacza osocze bogatopłytkowe. W skali przypisano wartość 10 do największego nasilenia każdego objawu, a wartość 0 dla braku objawu.

Objaw	Przed leczniem PRP	Po leczeniu PRP 15 dzień	Po leczeniu PRP 15 dzień	Po leczeniu PRP 6 miesięcy
Świąd	9	5	3	1
Pieczenie	8	4	2	0
Ból	8	4	2	0
Dyspaurenia	9	6	5	1

REFERENCJE

1. Salopek TG, Siminoski K. Vulvitis circumscripta plasmacellularis (Zoon’s vulvitis) associated with autoimmune polyglandular endocrine failure. Br J Dermatol 1996;135:991–
2. Schafer AI. Effects of nonsteroidal antiinflammatory drugs on platelet function and systemic hemostasis. J Clin Pharmacol 1995;35: 209–
3. Botros SM, Dieterich M, Sand PK, et al. Successful treatment of Zoon’s vulvitis with high potency topical steroid. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunct 2006;17:178–
4. Goldstein AT, Christopher K, Burrows LJ. Plasma cell vulvitis: a rare cause of intractable vulvar pruritus. Arch Dermatol 2005;141:789–
5. Gurumurthy M, Cairns M, Cruickshank M. Case series of Zoon vulvitis. J Low Genit Tract Dis 2010;14:56–
6. Xian LJ, Chowdhury SR, Bin Saim A, et al. Concentration-dependent effect of platelet-rich plasma on keratinocyte and fibroblast wound healing. Cytotherapy 2015;17:293–
7. Casati L, Celotti F, Negri-Cesi P, et al. Platelet derived growth factor (PDGF) contained in platelet rich plasma (PRP) stimulates migration of osteoblasts by reorganizing actin cytoskeleton. Cell Adh Migr 2014;8:595–
8. Kakudo N, Morimoto N, Ogawa T, et al. Angiogenic effect of platelet-rich plasma combined with gelatin hydrogel granules injected into murine subcutis. J Tissue Eng Regen Med 2015;11:1941–
9. Mishra A, Tummala P, King A, et al. Buffered platelet-rich plasma enhances mesenchymal stem cell proliferation and chondrogenic differentiation. Tissue Eng Part C Methods 2009;15:431–
10. Andia I, Maffulli N. Platelet-rich plasma for managing pain and inflammation in osteoarthritis. Nat Rev Rheumatol 2013;12:721–
11. Descalzi F, Ulivi V, Cancedda R, et al. Platelet-rich plasma exerts antinociceptive activity by a peripheral endocannabinoid-related mechanism. Tissue Eng Part A 2013;19:2120–9
12. 12. Almaden JV, Tsui R, Liu YC, et al. A pathway switch directs BAFF signaling to distinct NFκB transcription factors in maturing and proliferating B cells. Cell Rep 2014;9:2098–111.13. De Silva NS, Silva K, Anderson MM, et al. Impairment of mature B Cell maintenance upon combined deletion of the alternative NF-κB transcription factors RELB and NF-κB2 in B cells. J Immunol 2016;196: 2591–601.14. Bendinelli P, Matteucci E, Dogliotti G, et al. Molecular basis of anti-inflammatory action of platelet-rich plasma on human chondrocytes: mechanisms of NF-κB inhibition via HGF. J Cell Physiol 2010;225:757–66.15. Kuniyuki S, Asada T, Yasumoto R. A case of vulvitis circumscripta plasmacellularis positive for herpes simplex type II antigen. Clin Exp Dermatol 1998;5:230–31.16. Fujimura T, Furudate S, Ishibashi M, et al. Successful treatment of plasmacytosis circumorificialis with topical tacrolimus: two case reports and an immunohistochemical study. Case Rep Dermatol 2013;5:
    79–83.17. Virgili A, Mantovani L, Lauriola MM, et al. Tacrolimus 0.1% ointment: is it really effective in plasma cell vulvitis? Report of four cases. Dermatology 2008;216:243–6.

[1] Oddział Ginekologiczny, Szpital Hospital San Rafael, Madryd, Hiszpania, ²Soluciones Bioregenerativas SL, Barcelona, Hiszpania; i ³Szpital Fundación Jiménez Díaz, Madryd, Hiszpania; Reprodukcje i przedruki: July Jaimes Suarez, MD, Oddział Ginekologiczny, Szpital Hospital San Rafael, C/Serrano 199, Madryd 28016, Hiszpania. E-mail: jaimesjuly@hotmail.com . Autorzy oświadczyli, że nie mają konfliktu interesów. Luis Vidal Conde brał udział w sporządzeniu, analizie danych i wszystkich badaniach bibliograficznych.

Prawa autorskie © 2017 Autorzy. Publikacja: Wolters Kluwer Health, Inc. w imieniu American Society for Colposcopy and Cervical Pathology. Jest to artykuł o otwartym dostępie dystrybuowany na warunkach licencji Creative Commons Attribution-Non Commercial-No Derivatives License 4.0 (CCBY-NC-ND – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych), w ramach której dozwolone jest pobieranie i udostępnianie utworu, pod warunkiem, że jest on odpowiednio cytowany. Utworu nie można w żaden sposób zmieniać ani wykorzystywać komercyjnie bez zgody czasopisma.

DOI: 10,1097/LGT.0000000000000330

Rozmowa z dr Anną Szymaniak-Osipowicz, specjalistką chirurgii urazowej i ortopedycznej

Autor: Magda Oleśniewicz
Zdjęcia: Karolina Tarnawska

Magda Oleśniewicz: Dzięki dynamicznemu rozwojowi medycyny, dostęp do najnowocześniejszych metod leczenia jest dziś łatwiejszy niż kiedykolwiek. Innowacyjne terapie z wykorzystaniem komórek macierzystych, jakie oferuje Pani gabinet, są doskonałym tego przykładem. Proszę opowiedzieć, czym dokładnie się Pani zajmuje?

Dr Anna Szymaniak-Osipowicz: Pracuję jako specjalistka chirurgii urazowo-ortopedycznej i zajmuję się także medycyną estetyczną. Regularnie podnoszę swoje kwalifikacje zarówno w zakresie ortopedii, jak i medycyny Anti-Aging, uczestnicząc w kursach krajowych oraz zagranicznych. W mojej praktyce zawodowej kluczowe są dla mnie trzy aspekty: bezpieczeństwo, jakość i profesjonalizm.

Magda Oleśniewicz: W Pani gabinecie pacjenci mogą korzystać z innowacyjnych zabiegów opartych na komórkach macierzystych. Jakie są najczęstsze wskazania do ich stosowania w chirurgii urazowej i ortopedii?

Dr Anna Szymaniak-Osipowicz: Komórki macierzyste są szczególnie skuteczne w leczeniu urazów sportowych, tendinopatii, zmian zwyrodnieniowych stawów i ścięgien, problemów z zaburzeniem zrostu kostnego oraz w przypadkach trudno gojących się ran.

Magda Oleśniewicz: A jak wygląda proces pozyskiwania komórek macierzystych? Czy jest to skomplikowana procedura?

Dr Anna Szymaniak-Osipowicz: Wręcz przeciwnie, procedura jest stosunkowo prosta. Pobiera się od pacjenta od 10 do 40 ml krwi obwodowej, w zależności od obszaru, który wymaga leczenia. Jest to bezpieczna i mało inwazyjna metoda.

Magda Oleśniewicz: Jest Pani również szkoleniowcem w firmie Keymed, zajmującej się propagowaniem zaawansowanych metod regeneracyjnych w różnych dziedzinach medycyny, takich jak ortopedia, chirurgia czy medycyna estetyczna. Jakie są cele takich szkoleń?

Dr Anna Szymaniak-Osipowicz: Te szkolenia są przeznaczone dla lekarzy różnych specjalizacji i mają na celu przekazanie zarówno teoretycznej, jak i praktycznej wiedzy na temat wykonywania zabiegów autologicznych. Uczestnicy uczą się, jak skutecznie stosować nowoczesne metody regeneracyjne w swoich praktykach.

Magda Oleśniewicz: Czy sportowcy często trafiają do Pani gabinetu? Jeśli tak, jakie schorzenia zgłaszają najczęściej?

Dr Anna Szymaniak-Osipowicz: Tak, często leczę sportowców. Na przykład niedawno zgłosił się do mnie znany szczeciński kolarz z zespołem pasma biodrowo-piszczelowego oraz młody piłkarz z naszej kadry narodowej cierpiący na kolano skoczka.

Magda Oleśniewicz: Wkrótce będzie miała Pani okazję poprowadzić wykład na 38. Dniach Ortopedycznych w Siedlcach. Czy mogłaby Pani zdradzić, o czym będzie mowa?

Dr Anna Szymaniak-Osipowicz: Chętnie. Tematem mojego wystąpienia będzie medycyna przyszłości, a konkretnie zastosowanie fibryny bogatopłytkowej i komórek macierzystych w leczeniu schorzeń narządu ruchu. Serdecznie zapraszam wszystkich zainteresowanych.

Magda Oleśniewicz: Czy według Pani te innowacyjne terapie mogą zrewolucjonizować dziedzinę medycyny, jaką jest ortopedia?

Dr Anna Szymaniak-Osipowicz: Myślę, że tak. Terapie autologiczne mają ogromny potencjał. Jestem przekonana, że mogą nie tylko zrewolucjonizować leczenie wielu schorzeń, ale także zastąpić część blokad, które są obecnie zbyt często stosowane w ortopedii.

Źródło: HotMagazine

Opis przypadku

U 38-letniej pacjentki, 14 miesięcy po cesarskim cięciu, przeprowadzono zabieg abdominoplastyki z transpozycją pępka. Operacja niosła ze sobą ryzyko rozejścia się rany pooperacyjnej. Zabieg trwał 3 godziny; pacjentka otrzymała cefalosporynę II generacji na 30 minut przed nacięciem oraz heparynę drobnocząsteczkową 12 godzin po operacji. Wszystkie warunki aseptyki i antyseptyki zostały zachowane. Już w pierwszej dobie po operacji wystąpiła miejscowa martwica o długości około 4 cm. Pacjentka nie miała na sobie ubrania uciskowego, które mogłoby być potencjalnym czynnikiem przyczyniającym się do martwicy. W miejscu zasinienia i martwicy wykonano mikroiniekcje osocza bogatopłytkowego (PRP) w ilości 8 ml. Procedurę powtórzono w 7. i 14. dobie.

Podczas kontroli w 7. dobie zaobserwowano ustąpienie zasinień oraz poprawę w obszarze martwicy. Fragment rany, w którym podejrzewano proces martwiczy, uległ przejaśnieniu, a większa część rany wykazywała powrót żylny. W 14. dobie podano ostatnią dawkę PRP w ranę. Po trzech kolejnych dobach nastąpiło zaróżowienie skóry nad górnym biegunem rany. Po dwóch miesiącach leczenie zakończono pomyślnie, a pacjentka nie wymagała chirurgicznego usunięcia martwiczych tkanek ani dalszego opracowywania rany.

Osocze bogatopłytkowe

Osocze bogatopłytkowe (PRP) to koncentrat płytek krwi zawieszony w niewielkiej ilości osocza. Płytki krwi, poza udziałem w procesie hemostazy, odgrywają istotną rolę w regeneracji uszkodzonych tkanek. W momencie uszkodzenia tkanki do krwiobiegu wydzielane są liczne chemokiny i cytokiny, których zadaniem jest informowanie o uszkodzeniu oraz aktywacja monocytów, granulocytów, fibroblastów i samych płytek krwi. Aktywowane trombocyty uwalniają ziarnistości komórkowe, zawierające czynniki wzrostu i czynniki krzepnięcia, co uruchamia proces gojenia.

Główne czynniki wzrostu biorące udział w regeneracji to: TGF-ß (transformujący czynnik wzrostu beta), PDGF (czynnik wzrostu pochodzenia płytkowego), EGF (naskórkowy czynnik wzrostu), VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego) oraz bFGF (zasadowy czynnik wzrostu fibroblastów). Są to białka odpowiedzialne za stymulowanie procesów naprawczych, syntezę DNA, produkcję kolagenu przez fibroblasty, proliferację i migrację komórek oraz tworzenie nowych naczyń krwionośnych. PRP zawiera również składniki odżywcze i cytokiny, które wspierają proces regeneracji tkanki.

Wskazania do terapii PRP

Osocze bogatopłytkowe znajduje zastosowanie w różnych dziedzinach medycyny, w tym w chirurgii plastycznej, ortopedii, periodontologii, dermatologii, oraz ginekologii plastycznej i rekonstrukcyjnej. Jest używane w celach hemostatycznych, przyspiesza zrost kostny w przeszczepach kości oraz wspomaga leczenie zapalenia ścięgien i operacje rekonstrukcyjne więzadeł. Udowodniono również jego skuteczność w leczeniu przewlekłych owrzodzeń, np. u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej.

W dermatologii i medycynie estetycznej PRP wykorzystywane jest do wygładzania zmarszczek, leczenia blizn potrądzikowych oraz łysienia. Regularne mikroiniekcje PRP pozwalają na efektywną rewitalizację skóry, co ma istotne znaczenie także w ginekologii estetycznej, gdzie terapia może wspomagać odmłodzenie skóry okolic intymnych. Zabiegi te poprawiają koloryt, elastyczność i napięcie skóry, a także przebudowę blizn, co wpływa na komfort życia pacjentek.

Dyskusja

Dobre wyniki terapii PRP w ortopedii, medycynie estetycznej i chirurgii plastycznej doprowadziły do rozszerzenia jej zastosowań na ginekologię plastyczną i rekonstrukcyjną. Zważywszy na rolę czynników wzrostu w procesie gojenia, PRP wykazuje potencjał w leczeniu przypadków związanych z niekorzystną przebudową blizny, zmniejszoną elastycznością tkanek czy stanami zapalnymi skóry.

Runels i współpracownicy przeprowadzili badania nad skutecznością PRP w terapii dysfunkcji seksualnych u kobiet. Wyniki wykazały znaczną poprawę w zakresie odczuwania podniecenia, nawilżenia pochwy oraz intensywności orgazmu, co zachęca do dalszych badań nad tym zagadnieniem.

Pojawiają się również doniesienia o potencjalnym zastosowaniu PRP w chorobach autoimmunologicznych skóry, takich jak liszaj twardzinowy i zanikowy sromu. W jednym z badań u 82% pacjentek z objawami liszaja, pomimo stosowania glikokortykosteroidów, uzyskano regenerację skóry okolicy urogenitalnej i brak konieczności dalszego leczenia sterydami.

Badania in vitro i na modelach zwierzęcych wskazują na skuteczność PRP w stymulacji procesu gojenia, co wymaga dalszych badań w warunkach klinicznych. Wstępne badania sugerują, że PRP może znaleźć zastosowanie w rekonstrukcyjnych zabiegach ginekologicznych, w tym w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu przez ostrzykiwanie więzadła łonowo-cewkowego.

Dotychczasowe wyniki badań są obiecujące, jednak istnieje potrzeba przeprowadzenia prospektywnych, randomizowanych badań na dużą skalę, aby udowodnić skuteczność PRP w leczeniu konkretnych schorzeń w ginekologii plastycznej i rekonstrukcyjnej.

Autor artykułu: Lek. med. Michał Barwijuk

Lekarz Michał Barwijuk ukończył Warszawski Uniwersytet Medyczny i specjalizuje się w położnictwie oraz ginekologii. Jest asystentem w Klinice Położnictwa, Chorób Kobiecych i Ginekologii Onkologicznej Szpitala MSW w Warszawie. Jako członek zarządu Polskiego Towarzystwa Ginekologii Plastycznej oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologii Estetycznej i Rekonstrukcyjnej, organizuje szkolenia dla lekarzy z zakresu małoinwazyjnych technik, takich jak laseroterapia pochwy, karboksyterapia, radiofrekwencja, intymne ultradźwięki oraz inne techniki wykorzystywane w ginekologii estetycznej i plastycznej.

Na co dzień operuje i asystuje przy skomplikowanych zabiegach ginekologii plastycznej i rekonstrukcyjnej, a także wykonuje małoinwazyjne zabiegi przywracające funkcjonalność i estetykę stref intymnych. Od 2016 roku prowadzi pierwszy w Polsce kurs z ginekologii plastycznej na preparatach nieutrwalonych w ramach praktycznych zajęć edukacyjnych.

Artykuł pojawił się również na łamach periodyka PTGPiR: GINEKOLOGOA ESTETYCZNA i REKONSTRUKCYJNA, Kwiecień nr 1/2018

PIŚMIENNICTWO

1. Marx R.E. Platelet Rich Plasma: Evidence to support its use. J.Oral. Maxillofac. Surg. 2004, 62: 489–496.
2. Everts P.A. , Knape J.T., Weibrich G. i wsp. Platelet-rich plasma and platelet gel: a review. J. Extra Corpor. Technol. 2006; 38(2): 174–187.
3. Stessuk T., Puzzi M.B., Chaim E.A. i wsp. Platelet-rich plasma (PRP) and adipose-derived mesenchymal stem cells: stimulatory ef-fects on proliferation and migration of fibroblasts and keratino-cytes in vitro. Arch. Dermatol. Res. 2016 Sep; 308(7): 511–520.
4. Hersant B., SidAhmed-Mezi M., Lapadula S. i wsp. Efficacy of Autologous Platelet-rich Plasma Glue in Weight Loss Sequelae Surgery and Breast Reduction: A Prospective Study. Plast. Reconstr. Surg. Glob. Open. 2016 Nov 15; 4(11): e871.
5. Ulusal B.G. Platelet-rich plasma and hyaluronic acid – an effi-cient biostimulation method for face rejuvenation. J. Cosmet. Dermatol. 2016 Sep 5 (praca w druku).
6. Anandan V., Afthab Jameela W., Saraswathy P. i wsp.,Platelet Rich Plasma: Efficacy in Treating Trophic Ulcers in Leprosy. J. Clin. Diagn. Res. 2016 Oct; 10(10): WC06-WC09.
7. Miron R.J., Fujioka-Kobayashi M., Bishara M. i wsp. Platelet-Rich Fibrin and Soft Tissue Wound Healing: A Systematic Review. Tissue Eng. Part B Rev. 2016 Oct 10.
8. Leo M.S., Kumar A.S., Kirit R. i wsp. Systematic review of the use of platelet-rich plasma in aesthetic dermatology. J. Co-smet. Dermatol. 2015 Dec; 14(4): 315–323.
9. Aguilar P., Hersant B., SidAhmed-Mezi M. i wsp. Novel techni-que of vulvo-vaginal rejuvenation by lipofilling and injection of combined platelet-rich-plasma and hyaluronic acid: a case–report. Springerplus. 2016 Jul 26; 5(1): 1184.
10. Runels C., Melnick H., Debourbon E. i wsp. A pilot study of the effect of localized injections of autologous platelet rich plasma (PRP) for the treatment of female sexual disfunction. J. Women’s Health Care 2014; 3: 4.
11. Tehranian A., Esfehani-Mehr B., Pirjani R. i wsp. Application of autologous platelet-rich plasma (PRP) on wound healing after caesarean section in high-risk patients. Iran Red. Cre-scent. ed. J. 2016 May 17; 18(7): e34449.
12. DYREKTYWA RADY 93/42/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca wyrobów medycznych (Dz.U. L 169 z 12.7.1993, str. 1)
13. Proceedings of the NASS 19th Annual Meeting The Spine Journal 4 (2004) 3S–119S
14. Mazzucco L., Balbo V., Cattana E. i wsp. Platelet-rich plasma and platelet gel preparation using Plateltex. Vox. Sang. 2008 Apr; 94(3): 202–208.
15. Casabona F., Priano V., Vallerino V. i wsp. New surgical ap-proach to lichen sclerosus of the vulva: the role of adipo-se-derived mesenchymal cells and platelet-rich plasma in tissue regeneration. Plast. Reconstr. Surg. 2010; 126: 210e–211e.
16. Behnia-Willison F., Reza-Pour N., Mohamadi B. i wsp. Use of platelet-rich plasma for vulvovaginal autoimmune con-ditions like lichen sclerosus. Plast. Reconstr. Surg. Glob. Open. 2016 Nov; 4(11): e1124.
17. Medel S., Alarab M., Kufaishi H. i wsp. Attachment of primary vaginal fibroblasts to absorbable and nonabsorbable im-plant materials coated with platelet-rich plasma: potential application in pelvic organ prolapse surgery. Female Pelvic Med. Reconstr. Surg. 2015 Jul-Aug; 21(4): 190–197.
18. Nikolopoulos K.I., Pergialiotis V., Perrea D. i wsp. Restora-tion of the pubourethral ligament with platelet rich plasma for the treatment of stress urinary incontinence. Med. Hy-potheses. 2016 May; 90: 29–31.
19. Martinez-Zapata M.J., Martí-Carvajal A.J., Solà I. i wsp. Autologous platelet-rich plasma for treating chronic wounds. Cochrane Database Syst. Rev. 2012 Oct 17; 10: CD006899.

Autor: Dr Robert Kasperek

Autologiczne terapie z wykorzystaniem fibryny bogatopłytkowej I-PRF oraz S-PRF w medycynie estetycznej

Zabiegi na bazie fibryny bogatopłytkowej należą do działu medycyny regeneracyjnej. Zarówno bogatopłytkowa fibryna komórkowa I-PRF (ang. Injectable Platelet Rich Fibrin) , jak i strukturalna S-PRF (ang. Structured Platelet Rich Fibrin) pozyskiwane są z krwi własnej pacjenta, a następnie wstrzykiwane w jego skórę w celach terapeutycznych.

Ludzki organizm posiada ogromny potencjał do szybkiej regeneracji i odbudowy. W momencie uszkodzenia tkanek uruchamia naturalne mechanizmy, prowadzące do aktywacji procesów odpowiedzialnych za gojenie. Jednym z kluczowych elementów tego procesu są płytki krwi oraz komórki macierzyste.

Nowoczesna medycyna sięga po substancje odpowiedzialne za stymulację procesów naprawczych, występujące naturalnie w naszym organizmie. Medycyna regeneracyjna coraz więcej uwagi poświęca takim czynnikom naprawczym, jak: płytki krwi, czynniki wzrostu oraz komórki macierzyste. Słusznie upatruje się w nich klucz do poprawienia jakości oraz przedłużenia życia ludzkiego.

Od kilku lat uproszczona procedura pozyskiwania materiału autologicznego w warunkach ambulatoryjnych, umożliwiła lekarzom prowadzenie terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych i czynników wzrostu również w medycynie estetycznej, w terapiach i profilaktyce starzenia się skóry, takich jak odbudowa już uszkodzonych tkanek, czy przebudowanie starych defektów skórnych np. blizn, wiotkości czy zmian pozapalnych.

Bogatopłytkowa fibryna komórkowa

Bogatopłytkowa fibryna komórkowa (I-PRF) to koncentrat płytkowy nowej generacji w postaci trójwymiarowej sieci fibryny, w przestrzeniach której umiejscowione są wysokie stężenia nieaktywowanych, funkcjonalnych, nienaruszonych płytek krwi, leukocytów, hematopoetycznych komórek macierzystych CD 34+, który stymuluje proces odnowy biologicznej tkanki skórnej, inicjując proces regeneracji.

Stymulacja ta powoduje również wzbudzenie ,,uśpionych” mezenchymalnych komórek macierzystych, które proliferują w poszczególne brakujące linie komórkowe oraz w złożonym procesie wzajemnej kontroli odpowiadają za prawidłowy przebieg regeneracji tkankowej.

Płytki krwi natomiast są produktami megakariocytów i reagują na uszkodzenie naczyń krwionośnych. W warunkach in vivo, płytki krwi przyłączają się do rusztowania fibrynowego, które tworzy się w miejscu uszkodzenia ciała. Aktywacja płytek uruchamia proces agregacji i ostatecznie degranulacji płytek krwi. Ziarnistości alfa w płytkach krwi uwalniają różne czynniki wzrostu (GF): śródbłonkowy czynnik wzrostu (VEGF), płytkowy czynnik wzrostu (PDGF), czynnik wzrostu naskórka (EGF), insulinopodobny czynnik wzrostowy-1 (IGF-1), zasadowy czynnik wzrostu fibroblastów (bFGF) (TGF-α), czynnik aktywujący płytki krwi (PAF).

Aktywowane są również czynniki krzepnięcia, serotonina, histamina, enzymy hydrolizy i endostatyna. Wszystkie te substancje uwalniane są w konkretnych proporcjach i działają konkretnym porządku, aby przyciągnąć komórki zapalne, fibroblasty, a także stymulować odkładanie kolagenu i budowanie śródbłonka. Te właściwości doprowadzają do odpowiedniej regeneracji tkanek, gojenia ran.

Bogatopłytkowa fibryna strukturalna

Bogatopłytkowa fibryna strukturalna (S-PRF) stanowi najprostszą formę autologicznego przeszczepu tkankowego – podana w miejsca ubytków tkanek tworzy tymczasowy stelaż dla nowo tworzących się linii komórkowych i tkanek. Odgrywa istotną rolę, jako nośnik dla komórek macierzystych, czynników wzrostu, cytokin i leukocytów.

Wykazano, że matryce fibrynowe zwiększają dostarczanie czynników wzrostu płytek krwi.

Wszystkie te elementy tworzą przestrzenną strukturę, która stale i w długim okresie czasu stymuluje płytki do uwalniania czynników wzrostu, cytokin oraz skutecznie kieruje migracją mezenchymalnych komórek macierzystych do miejsca uszkodzenia ciała. Czynniki wzrostu oraz komórki macierzyste uwalniane z przestrzeni siatki fibrynowej silnie stymulują odnowę biologiczną tkanek.

Tworzenie matrycy fibrynowej

Proces rozpoczyna się polimeryzacją fibryny, początkowo powoli. Przed pełną polimeryzacją zawiesina może być łatwo wstrzykiwana przez igłę. Po tej polimeryzacji płytki krwi osadzone są w tej matrycy fibrynowej. Płytki te zdolne są do długotrwałego uwalniania czynników wzrostu: PDGF-BB, VEGF-A, TGF-β i IGF-1 przez 7 dni in vitro; Jest to związane ze zwiększoną proliferacją komórek śródbłonka.

Terapia łączona

Połączenie w jednym zabiegu dwóch frakcji fibryny bogatopłytkowej I-PRF oraz S-PRF przynosi najlepsze efekty w procesie przebudowy skóry. W ramach tego procesu można wyodrębnić 3 etapy:

Stymulacja
Pobudzenie procesu namnażania i odkładania w stelażu fibrynowym grup komórkowych, niezbędnych do tworzenia nowej tkanki: fibroblastów, komórek naskórka i naczyń krwionośnych, co rozpoczyna proces syntezy kolagenu i białek strukturalnych.

Regeneracja
Przebudowa tkanki skórnej ze wzmożoną syntezą kolagenu oraz tworzeniem nowych naczyń krwionośnych. Kolagen przywraca skórze elastyczność, sprężystość i napięcie. Nowo tworzone naczynia krwionośne odpowiadają za dotlenienie i odżywienie tkanki skórnej.

Odmłodzenie
Odbudowa prawidłowej struktury skóry poprzez ukrwienie oraz pobudzenie komórkowe, efektem jest spowolnienie procesów starzenia się skóry, która staje się napięta, sprężysta i odżywiona.

Podsumowanie

W wykonanym obrazowaniu, stwierdzono bardzo charakterystyczny trend wzrostowy gęstości skóry właściwej po podaniu fibryny I-PRF oraz S-PRF. Ten efekt widoczny jest również po drugim zabiegu, czyli po 2 miesiącach terapii.

Potwierdzono, iż zastosowanie fibryny strukturalnej i komórek macierzystych CD34+ skutecznie regeneruje tkankę i spowalnia proces starzenia się skóry.

Innowacyjne, autologiczne terapie z wykorzystaniem krwi pełnej pacjenta ,wzbudzają coraz częściej ogromne zainteresowanie wśród lekarzy i samych pacjentów. Wieloletnie badania i obserwacje, wskazują na bardzo dobre efekty zastosowania komórek macierzystych oraz frakcji fibrynowych w wielu dziedzinach medycyny.

Badanie jest początkiem dalszych obserwacji klinicznych, których celem będzie wykazanie skuteczności zabiegów podania fibryny bogatopłytkwoej I-PRF oraz S-PRF w przywróceniu tkance skórnej prawidłowej budowy i funkcji.

Piśmiennictwo

1. Moore KA, Lemischka IR. Stem cells and their niches. Science. 2006;311:1880–1884.
2. Popiela T. Medycyna kliniczna na progu trzeciego millenium – refleksje osobiste. Adv Clin Exp Med. 2003;12:405-408.
3. Dohan DM, Choukroun J. Platelet-rich fibrin (PRF): a second-generation platelet concentrate. Part II: platelet-related biologic features.
4. Alison MR, Islam S. Attributes of adultstem cells. J Pathol. 2009;217:144–160.
5. Hipp J, Atala A. Sources of stem cells for regenerative medicine. Stem Cell Rev. 2008;4:3–11.
6. Leedham SJ, Brittan M, McDonald SAC, Wright NA. Intestinal stem cells. J Cell Mol. 2005;9:11–24.
7. Hom D B. New developments in wound healing relevant to facial plastic surgery. Arch Facial Plast Surg. 2008;  10 402-406.
8. Anitua E, Sanchez M, Nurden A T et al.. Autologous fibrin matrices: a potential source of biological mediators that modulate tendon cell activities. J Biomed Mater Res. 2006;  77A 285-293.
9. CSclafani A P. Platelet rich fibrin matrix for improvement of deep nasolabial folds. Presented at: The Annual Meeting of the Triological Society May 28–30, 2009 Scottsdale.
10. Anthony P. Sclafani. Applications of Platelet-Rich Fibrin Matrix in Facial Plastic Surgery.

Facial plast Surg .2009; 25(4): 270-276.

Badania nad PRP w leczeniu zaburzeń seksualnych u kobiet

Klinika Kobiet MEDIFEM prowadzi badania nad zastosowaniem osocza bogatopłytkowego (PRP) w leczeniu zaburzeń seksualnych u kobiet (Female Sexual Dysfunction, FSD). Według danych, aż 40% aktywnych seksualnie kobiet może doświadczać zaburzeń takich jak obniżenie libido, problemy z podnieceniem, trudności z osiągnięciem orgazmu oraz dyspareunia (ból podczas stosunku).

Diagnozę FSD można postawić na podstawie kwestionariusza FSFI (Female Sexual Function Index), który pomaga ocenić poziom funkcji seksualnych pacjentki.

Obecne metody leczenia FSD

Aktualne leczenie FSD obejmuje psychoterapię, terapie behawioralne, hormonalne oraz psychofarmakologiczne. Terapia hormonalna zatwierdzona przez FDA opiera się na krótkich cyklach terapii testosteronem, natomiast leczenie psychofarmakologiczne obejmuje stosowanie fibanseryny. Fibanseryna, chociaż początkowo odrzucona przez FDA z powodu niskiej skuteczności (poprawa tylko u 50% pacjentek), ostatecznie została zaakceptowana pod naciskiem organizacji feministycznych.

O-Shot – innowacyjna terapia PRP

W 2014 roku Dr Charles Runnels przeprowadził badania nad wpływem iniekcji PRP w obrębie narządów płciowych kobiet, tworząc metodę znaną jako O-Shot. Terapia PRP od lat wykorzystywana jest w leczeniu ran, ortopedii, chirurgii stomatologicznej, a zwłaszcza w medycynie estetycznej. Substancje aktywne zawarte w PRP stymulują komórki macierzyste, co prowadzi do poprawy funkcji i struktury tkanki.

Zastosowanie PRP w ginekologii

PRP znalazło zastosowanie w leczeniu problemów ginekologicznych, takich jak liszaj twardzinowy, vulvodynia oraz vestibulodynia, oporne na leczenie farmakologiczne. PRP wspiera poprawę przepływu krwi przez kompleks łechtaczkowy dzięki obecności VEGF (vascular growth factor), który stymuluje tworzenie nowych naczyń krwionośnych. Dodatkowo, PRP może wspierać unerwienie tej okolicy, co przyczynia się do poprawy odczuwania przyjemności.

Zaproszenie do udziału w badaniach

MEDIFEM Klinika Kobiet zaprasza pacjentki ze stwierdzonym FSD oraz te, które chciałyby przeprowadzić kwestionariusz FSFI w celu diagnozy, do wzięcia udziału w badaniach.

Rozwój medycyny regeneracyjnej

W ostatnich latach XXI wieku dynamiczny rozwój medycyny estetycznej i regeneracyjnej staje się coraz bardziej zauważalny. Odkrycia naukowe wyznaczają nowe kierunki dla zabiegów korekcyjnych w zakresie estetyki i regeneracji. Niezwykle istotny jest dorobek medycyny regeneracyjnej, szczególnie w kontekście osiągnięć naukowych dotyczących wykorzystania komórek macierzystych do odbudowy i regeneracji tkanek. Dzięki ich zdolnościom do samoodnawiania i różnicowania, komórki macierzyste są coraz częściej stosowane w leczeniu i profilaktyce starzenia skóry.

Rola i zastosowanie komórek macierzystych w medycynie estetycznej

Pacjenci coraz precyzyjniej określają swoje oczekiwania względem zabiegów estetycznych, poszukując naturalnych, bezpiecznych i ekologicznych terapii, wolnych od szkodliwych chemikaliów. Medycyna estetyczna odpowiada na te potrzeby, oferując autologiczne zabiegi wykorzystujące komórki macierzyste, które są obecne w różnych niszach skóry: regenerują naskórek po urazach, wspierają wzrost włosów, oraz poprawiają napięcie naczyń krwionośnych.

Komórki macierzyste a procesy starzenia się skóry

Zastosowanie komórek macierzystych odgrywa kluczową rolę w zahamowaniu procesów starzenia skóry. Fibryna bogatokomórkowa, zawierająca hematopoetyczne komórki macierzyste (CD34+), wspomaga odbudowę różnych struktur skóry. Mezenchymalne komórki macierzyste wykazują dodatkowo działanie przeciwzapalne, co jest istotne w przypadku stanów zapalnych oraz w redukcji blizn.

Terapia Plasma Complex

Procedura Plasma Complex łączy w sobie zalety fibryny strukturalnej S-PRF oraz fibryny bogatokomórkowej I-PRF, które poprzez synergiczne działanie komórek CD34+, płytek krwi i leukocytów, mają ogromny potencjał regeneracyjny. Fibryna strukturalna działa jako autologiczny przeszczep tkankowy, aktywując komórki macierzyste i procesy naprawcze. Ta terapia, dzięki łatwemu dostępowi do materiału autologicznego oraz akceptowalnemu kosztowi, zyskuje popularność w leczeniu uszkodzonych tkanek.

Poziom zadowolenia pacjentów z terapii Plasma Complex

Badanie przeprowadzone na grupie pacjentów wykazało wysoki poziom zadowolenia z efektów terapii Plasma Complex. Oceny dokonane przed i po zabiegach wykazały znaczną poprawę w nawilżeniu i jędrności skóry. Pacjenci również zauważyli zmniejszenie poziomu odczuwanego bólu podczas kolejnych zabiegów.

Podsumowanie

Zabiegi regeneracyjne, które poprawiają funkcje biologiczne starzejących się komórek, zyskują ogromne zainteresowanie. Wyniki badań wskazują na pozytywne efekty wykorzystania komórek macierzystych i frakcji fibrynowych w regeneracji tkanek miękkich i kości, co pozwala sądzić, że te innowacyjne terapie będą coraz szerzej stosowane w przyszłości.